فرماندار شهرستان بجستان
حسین ابراهیمی کردیانی

    .
۱۳۸۸/۰۹/۰۹

آب و هوا پوشش گیاهی و گونه های جانوری

 

  آب و هوا 

 

      الف) بجستان ازنظر آب وهوايي در ناحيه ي گرم وخشك ايران قرار دارد. ازويژگي هاي اين منطقه ، خشكي نسبتا بالاي هوا كمبود رطوبت وريزش نزولات جوي ، تبخير زياد وعدم پوشش گياهي را مي توان نام برد بجستان ازقديم الايام دچار مشكل كم آبي بوده ومردم مقاوم وسخت كوش اين خطه با نيروي بازو ، نبوغ فكر وخلاقيت استفاده ي مطلوب ازآب به دست آمده بر اين مشكل بزرگ تا حد زيادي فائق آمده وتوانسته اند در شرايط سخت محيطي واقليمي ، زندگي وتمدني را پايه ريزي كنند كه بعد ازگذشت صدها سال با درخشندگي تمام همچون ياقوتي در فلب كويرمي درخشدمنطقه بجستان از نظر آب و هوايي در رديف مناطق خشك و كويري محسوب مي شود حال آنكه در قسمتهاي جنوب شرق و تا حدودي شرق آن به سبب وجود ارتفاعات و كوهستاني بودن شاهد آب و هوايي معتدل مي باشيم .

 اختلاف ارتفاع در نقاط مختلف بجستان از بيش از 2000 متر تا كمتر از 800 متر در شمال و غرب و شمال شرق باعث شده كه اختلاف آب و هوا را در مناطق مختلف آن شاهد باشيم حداكثر مطلق درجه حرارت 5/28 درجه و حداقل آن 4 درجه سانتي گراد مي باشد.

روزهاي يخبندان سال 1381 مجموعا 33 روز بوده است و متوسط درجه حرارت در بجستان در يك دوره 20 ساله در تير ماه معادل 5/28 درجه و در بهمن 4 درجه سانتيگراد بوده است .متوسط ريزش باران در سال معادل 6/172 ميلي متر گزارش شده است و بارندگي معمولا در 9 ماهه مهر ماه تا پايان خرداد مي باشد كه بيشترين ميزان ريزش جوي در بهمن 1/35 ، اسفند9/32 و فروردين 7/33  ميباشد. گذر از اين موضوع خشكساليهاي 10 ساله اخير و سرمازدگي سال گذشته ( سال 86 ) خود به تنهايي منابع آبي را مختل نموده و باعث افت بيش از حد سطح آب قنوات گرديده است .

ب)ـ رطوبت :

 رطوبت نسبي كم مي باشد . حداكثر رطوبت در ماههاي دي و بهمن 7/64 درصد و حداقل رطوبت نسبي در ماههاي تير 5/ 32 درصد بوده است .

ج) جريانات باد :

 با توجه به كويري بودن منطقه و سابقه وزش بادهاي فصلي منطقه از لحاظ وزش باد بيشتر در معرض وزش بادهاي فصلي زيادي مي باشد  كه اين نعمت اگر بدرستي مورد بهره برداري گردد پيشنهاد اين مي گردد كه در سالهاي آتي باشد كه بتوان در جهت استفاده بهينه از اين نعمت الهي چاره اي انديشيد و با ارتقاء سطح كيفي اهداف اين شهرستان در آينده نزديك يكي از منابع توليد نيروي برق در استان باشيم . ضمناً مردم زحمتكش اين خطه كويري در قديم از اين نعمت در آسيابهاي بادي استفاده بهينه كرده و براي گرداندن سنگ آسياب از اين نعمت استفاده نموده و گندم حاصل كشت كشاورزان زحمتكش را به آرد تبديل مي كردند . اكثر بادهاي فصلي از جهات شمال شرقي ـ جنوب غربي و جنوب شرقي وزيده و سرعت آنها بين 28 تا 40 گره نوسان دارد .

د) ميزان تبخير:

 با استفاده از آمار ايستگاههاي مجاور بجستان حداكثر تبخير در ماههاي تير و خرداد حدود 451 ميلي متر بر آورد شده است. كه اين تبخيرها خود يكي ازراههاي هدر رفتن آب و كسر منابع آبي مي باشد . لذا در اين جهت طي مطالعات اوليه با توجه به وجود حوضچه هاي آبي حاصل از آب باران در منطقه پيشنهاد بر ايجاد و احداث منابع آبي زيرزميني مي گردد كه جايگزين سدهاي خاكي روباز خواهدگرديد .

منابع آب

الف) منابع آب سطحي :

دشتهاي بجستان ، يونسي ، قاسم آباد ، مارانديز و سردق از زير حوضه هاي آبريز كوير نمك در منطقه بجستان محسوب ميگردند . روان آبهاي جمع آوري شده در شمال دشت به كالشور و در نهايت به كوير نمك ميريزد. در اين منطقه رود خانه دائمي وجود ندارد . رود خانه ها و مسيلهاي موجود را ميتوان :

1ـ رودخانه نوبهار ـ با 111 كيلو متر مربع مساحت حوضه در مسيري جنوب شرقي ـ شمال غربي جريان دارد . 2- كانال استخري اين زهكش در شرق و شمال شرق از حوضه ارتفاعات جنوب شرق و شرق سرچشمه گرفته پس از عبور از شهر بجستان به كال شور مي پيوندد . 3- كال دهنه- اين زهكش از ارتفاعات گركو در غرب و جنوب غربي شهر بجستان با مسيري شمالي جنوبي و گذر از روستاي فخراباد به كال شور ميريزد . 4- كال شور- رودخانه كالشور در اصل محل عبور زهكش رودخانه هاي شمالي چون خوش دره و شاد مهر مي باشد كه از دشت فيض آباد به آن سرازير شده و از طريق كالشور به كوير نمك هدايت مي شود .علاوه بر مسيلهاي فوق تعداد زيادي مسيل فرعي و سر شاخه و روانا بهاي فصلي وجود دارند كه مي توان به كال چاه سرخ در غرب و جنوب غربي و كال پشتكوه در قسمت مركزي و غرب و كال نمكسار در شمال اين ناحيه اشاره نمود كه همگي پس از تغذيه سفره آب زيرزميني به كوير منتهي ميگردند .

ب)  منابع آب زيرزميني

آب مورد نياز اين منطقه مجموعاتوسط  927قنات  ، چشمه و چاه تامين مي شود. قنات(547)-چشمه(160)-چاه(220)

 پوشش گيـاهي

 

پوشش گياهي منطقه بجستان را مي توان به سه دسته تقسيم كرد .

1ـ گياهان مرتعي از قبيل تاغ ـ قيچ ، چرخك، اسپند ، اشيفال ، عجره، خار شترو گونه هاي از قبيل گرامينه ،اسكميل ، آويشن كوهي و ... مي باشد كه بصورت مراتع كوهپايه اي ، مراتع مناطق دشت و مراتع نمكزار ها و شن زارهاي حاشيه كوير خود را نشان مي دهند .

2ـ جنگلهاي تاغ وقيچ

3 ـ گياهان داروئي ، صنعتي و خوراكي نظير آويشن ، بارهنگ ، ترنجين،خارخاسك ، خاكشير و گياهان رنگي و صنعتي مانند اسپرگ ، روناس ، كاجيره و كتيراو خوراكي مانند ريواس ، كنگرو ساق    

 گونه هاي جانوري

      تعدادي  ازگونه هاي جانوري كه در منطقه ي بجستان زندگي  مي كنند ، عبارتنداز:

1-آهو : حيواني نجيب كه در نقاط كويري ودشتهايي كه تردد كمتري صورت مي گيرد، به سر مي برد. گونهكوچكترازآهو جبير نام دارد ودشت افتخار وجنگل حاج ميرك ازجمله زيستگاه هاي آن ها محسوب مي شود.

2- قوچ وميش وحشي : در بيشتر مناطق كوهپايه اي بجستان گونه هايي ازپستانداران نظير قوچ وميش وكل وبزوحشيزندگي مي كنند . ارتفاعات مناطق سياه كوه ومنطقه ي شكار ممنوع هلالي بجستان زيستگاه اصلي اين گونه جانوران است.

3- هوبره : هوبره يا به اصطلاح محلي  بوقلمون وحشي  پرنده اي نادر وكمياب است كه با آهو زيستگاه مشتركي دارد. هوبره در فصل بهار زيبا وتماشايي است . به خصوص هنگامي كه دم زيباي خود را چتر كرده ومي گستراند ويك نوع رقص را به نمايش مي گذارد

4- سهره طلايي : ازپرندگان زيبا وخوش الحاني است كه اغلب در نقاط سردسير به سر مي برد. در فصل بهار آواز زيبايش در طول روز در نقاط ياد شده به گوش مي رسد. سهره ها در شاخه هاي پربرگ درختان حاشيه ي جويبار هاي دره ي آهنگ وتنگه ي نسترن وسريده ، لانه مي سازند.

 5-كبك: پرنده اي زيبا وخوش خرام است كه به تعداد زياد ودر دسته جات مختلف در مناطق كوهپايه اي زندگي مي كند. 

 




منبع :
تعداد بازدیدها : تعداد بازدیدها : ۶۶۹۰


مطالب مرتبط با این موضوع :


کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟
آماربازدیدکنندگان