فرماندار شهرستان بجستان
حسین ابراهیمی کردیانی

    .
۱۳۸۸/۰۹/۰۹

وضعیت زمین و توپوگرافی شهرستان

وضع زمين و توپوگرافي:

مطالعه نقشه هاي طبيعي سازمان جغرافياي و نقشه 1:250000 زمين شناسي منطقه و نيز بررسيهاي محلي نشان دهنده اين است كه شهرستان بجستان از دو قسمت كوهستاني و دشت و بيابان تشكيل شده است. بلندترين نقطه آن كوه گرگو با 2254 متر ارتفاع در جنوب منطقه و پست ترين نقطه آن در حاشيه كوير در شمال غربي 796 ارتفاع دارد .

الف: قسمت كوهستاني :

در در جنوب شرقي اين منطقه كوههاي آهن بصورت دو رشته موازي با جهت شمال غربي ـ جنوب شرقي كشيده شده اند كه رشته غربي با كوههاي گركو و جزين و رشته شرقي با كوههاي كلات ، كمر زرد و مير ماهي منطقه بجستان را از فردوس و گناباد جدا نمود. يك منطقه مجزا در آورده است . بلندي اين رشته كوهها بطرف شما ل كاهش پيدا كرده است و در مركز منطقه بجستان بصورت كوههاي نه چندان مرتفع چون زهيلي با 1107 متراسي با 1222 متر كمر بزرگ با 1429 متر ارتفاع از سطح دريا رخنمون دارند كه اثر چنداني بر اقليم محيط ندارند .

ب ـ دشتها و پستي ها

شهرستان بجستان از جهت وضع طبيعي و ساختمان زمين متشكل از يك دشت مهم بجستان -  يونسي است كه مهمترين و وسيعترين دشت مي باشد .كاهش ارتفاع كوهها از جنوب شرق به طرف شمال غربي به دشتهاي پهناور منطقه و در نهايت به كوير نمك منتهي مي گردد.از شمال به كال شور و دشت فيض آباد از شرق به شكسته مياندهي از جنوب به كوههاي كبوتر. مهمني و ريگي و از غرب به نمكزار هاي كوير نمك ختم مي شود . وسعت كل اين دشت 1545 كيلو متر مربع است و چون نعل اسبي دشت بجستان و كوههاي اطراف آن را در بر گرفته است . و به خاطر وجود اين ارتفاعات پراكنده شيب عمومي آن در نقاط مختلف متغيير است شيب عمومي از جنوب به شمال و قسمتي از جنوب شرقي به شمال غربي امتداد دارد .از ديگر دشتهاي منطقه بجستان مي توان به دشت بجستان با 950 كيلو متر مربع وسعت ، دشت قاسم آباد در غرب و دشتهاي مارانديز و سردق در شمال و شمال غربي اشاره نمود كه تمام آنها به كوير منتهي ميگردند .

ج : زمين شناسي :

 مهمترين تشكيلات منطقه بجستان متعلق به سن پالئوزوئيك و مزوزوئيك است . اين منطقه از نظر ساختار زمين شناسي به قسمتهاي مختلفي تقسيم مي گردد. در شمال غرب بلوك لوت و به دليل نزديكي آن به محل اتصال به كوير مركزي داراي گسله هاي امتداد لغز و درباره اي نقاط تراستي و نرمال است . تمامي بيروم زدگيهاي  اين ناحيه واحد هاي پر گامبرين و پالئوزونيك است . قسمت شرقي و غربي با گسترش فوق العاده سنگهاي آذرين دوران سوم از توف ،توف آندرزيت و داسيت تشكيل شده اند .قديمي ترين سازنده شناخته شده مربوط به دوران اول زمين شناسي است كه از آهكهاي خاكستري رنگ كربونيفر و دولوميت پرمين تشكيل گرديده در حواشي شهر بجستان وناحيه درزاب لايه هاي ژيپسي وجود دارد كه تامين كننده مواد اوليه واحد هاي گچ و كارخانه سيمان مي باشد .بارزترين واحد سنگي متعلق به دوران كرتاسه است كه در برخي نقاط اكسيد آهن وجود دارد كه بصورت خاك سرخ بهره برداري مي شودو ادامه رسوبات كرتاسه و كيفيت مطلوب آهكهاي آن از جنبه رنگ بندي باعث بهره برداري از سنگهاي نماي ساختماني شده است سازنده هاي دوران دوم زمين شناسي از ماسه سنگ و شيل سبز رنگ (ژوراسيك ) مارنو آهك تشكيل شده كه در ارتفاعات شرق و غرب وجود دارد و اين سازنده به صورت تپه ماهور هاي وسط دشت باعث تقسيم دشت بجستان به دو بخش شمالي و جنوبي گرديده است رسوبات دوران چهارم از رسوبات آبرفتي و سنگهاي آذرين بيروني ( بازالت ) تشكيل شده اند و در مناطق كم ارتفاع ، مخروط افكنها مسير سيلها و جنوب شرق منطقه را پوشانده است.پس از ارتفاعات تغيير قسمتهاي فرو رفته دشتهاي جزين ، قاسم آباد ، مرنديز ، بجستان و يونسي قرار دارند كه بر اثر وضعيت خاص تكتونيكي داراي ارتفاعات متفاوتي ميباشد اين دشتها در جنئب تا شرق كوير احاطه كرده اند . جوان بودن تكنونيك حاكم بر منطقه سبب ايجاد پستي و بلنديهاي جديد و گسترش مخروط افكنه ها شده است .و بالاخره تشكيلات آهكي غرب دشت بجستان متعلق به ژوراسيك بوده و به علت دارا بودن درزو شكافهاي فراوان در نفوذ آب به زمين و تغذيه سفره آب زير زميني بسيار مؤثر ميباشد .

 نوع خاك :خاكهاي منطقه بافت لوحي شني داشته و در بخش وسيعي اين خاكها داراي املاح فراوان       مي باشد و يونهاي سمي در خاك فراوان است . در قسمتهاي جنوبي كه اكثرا از آب قنات استفاده مي شود خاك داراي كيفيت بهتري است اما هر چه به طرف شمال حركت كنيم از كيفيت خاك كاسته شده و املاح موجود در خاك فراوانتر مي شود .با توجه به اسيد يته خاك و درجه قليائيت به نظر مي رسد اراضي منطقه داراي شوري متوسط و قليائت زياد است كه با شرايط فعلي كشاورزي با محدوديتهائي رويرو بوده و بايستي به دنبال الگوهاي كشت مناسب رفت

 




منبع :
تعداد بازدیدها : ۱۱۱۲


مطالب مرتبط با این موضوع :


کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟
آماربازدیدکنندگان